19 Ocak 2022 Çarşamba
Başarıda Görgü Kuralları

Prof. Dr. İsmail Güvenç

Başarıda Görgü Kuralları

Hayatın her alanında görgü kurallarına göre davranılması bireyin kabul görmesini sağlayarak kişiyi başarılı kılacaktır. Aynı şekilde resmi görev sırasında teamül haline gelmiş kurallara dikkat edilmesi de önemlidir. Bu kurallara eski ifadesi ile adabı muaşeret veya teşrifat denilmektedir. Günümüzde bu kurallar sırasıyla sivil yaşamda görgü kuralları ve resmi ortamlarda ise protokol kuralları olarak adlandırılmaktadır.

Adab edebin çoğulu olup, usul ve yöntem anlamındadır. Edep, diğer insanlarla ilişkilerinde sözle ve davranış olarak zarafet içerisinde ölçülü davranmaktır. Muaşeret ise diğer insanlarla ilişki içinde bulunmaktır. Adab-ı muaşeret uyulması gerekli ahlak, nezaket ve görgü kurallarıdır. Yani sosyal yaşayış bilgisi ve kurallarıdır.

Görgü kuralları hayatın tüm alanlarında geçerlidir. Evlilik hayatında, ebeveyn-evlat ilişkilerinde, öğretmen öğrenci arasında, komşulukta, farklı inanç mensupları ile ilişkilerde, amir-memur (ast-üst) arasındaki ilişkilerde, misafirlikte, davetlerde, temizlikte vs. tüm alanda önemlidir.

Bu ilişkilerde yanlışlık veya bir yetersizlik sonuçları itibariyle başarısızlığa zemin hazırlayacaktır.

Kültürümüzde çok sayıda genel kabul görmüş görgü kuralı vardır. Bunlar başta aile ortamı olmak üzere, okullarda, kışlalarda, iş hayatında öğrenilmektedir.

İlmin ve tecrübenin ışığında “Hayatta Sürdürülebilir Başarının Anahtarları” adlı kitabımda başarı ile görgü ve protokol kuralları arasındaki ilişkiye de yer verdim.

Kaldı ki görgü kuralların tamamının bir yazı izahı ile izah etmekte mümkün değildir. Bu yazıda güzel söz söyleme ile ilgili değerlendirmede bulunacağım.

GÜZEL SÖZÜ GÜZELCE SÖYLEMEK

Günlük konuşmalarda usluba ve kullanılan kelimelere özen gösterilmelidir. Örneğin karşıdaki kişilere “sen” diye değil “siz” diye hitab edilmelidir. Tanımadığımız kişilere beyefendi veya hanımefendi gibi ifadeler kullanılarak konuşmaya başlanılmalıdır. Bir yerde konuşma yapılması gerektiğinde süreye dikkat edilmeli, konu çerçevesinde konuşulmalı, muhatap kitlenin idrak durumu dikkate alınmalıdır.

İslam dininde insanlar arası ilişkilerde görgü kurallarına önem verilmiştir. Nitekim Kur’an-ı Kerim’de önemli bir kişisel özellik olan konuşmanın içeriği ve üslubu ile ilgili bazı ayetler şu şekildedir:

Kullarıma söyle (herkesle) en güzel şekilde konuşsunlar” (İsra 53).

O’na yumuşak bir söz söyleyin” (Taha, 44).

İnsanlara güzel söz söyleyin” (Bakara 83).

Allah (cc) zulme uğrayan hariç, çirkin sözün açıkça söylenmesini sevmez” (Nisa 148).

Kur’an-ı Kerim’deki bu ayetler başta konuşmanın içeriği olmak üzere söyleyişte üslubun güzel şekilde olmasını tavsiye etmektedir. Bu üslubu Hz. Musa’nın kardeşini Firavuna gönderirken “O’na yumuşak bir söz söyleyin (Taha, 44) şeklindeki ayetinde de görmek mümkündür. Bu önerilen üslubu Müslümanım diyenlerin ne kadar içselleştirdiği üzerinde düşünülmesi gereken bir konudur. Güzel söz söyleme ve görgü kuralları ile ilgili bu ayetler ve konuşmalar hayatta mutlaka dikkate alınmalıdır.

Kur’an-ı Kerim’de Bakara Suresi 190. Ayette “Allah yolunda siz de savaşınız. Fakat aşırı gitmeyiniz. Çünkü Allah (cc) aşırı gidenleri sevmez” buyrulmuştur. Bundan dolayı savaşta bile kurallara uymak lazımdır. Kadınları, çocukları, din adamlarını vb öldürmek, ağaçları kesmek yasaklanmıştır.

Bu ilahi emirlere rağmen günümüzde dini yanlış yorumlayan, dini referans aldığını iddia eden bazı örgütlerce masum insanlar öldürülmektedir.

 

RESMİ İLİŞKİLERDE GÖRGÜ KURALLARI

Protokol (Fr. protocole) resmi ilişkilerde uyulması gerekli kurallar olarak tanımlanmaktadır. Osmanlı Devleti’nde yukarıda da belirttiği gibi resmi alandaki kurallar teşrifat, sosyal alandakiler ise adab-ı muaşeret olarak adlandırılmıştır. Teşrifat teşrifin çoğulu olup teşrif ise şereflendirilme anlamındadır.

Resmi ortamlarda öncelikle kılık kıyafetin uygun olması gerekir. Resmi görevde bulunulmasa dahi resmi makam ziyaretlerinde temiz giyimli, mümkün ise takım elbise ve kravat ile gidilmelidir. Resmi görevlilere üst görevde veya amir konumunda ise Sayın Valim (Rektörüm) gibi, alt görevlilere ise Fahrettin Bey veya Şerife Hanım şeklinde hitap edilmesi tercih edilmelidir. Resmi görevlilerin karşılanma ve uğurlanması makamlarına uygun olmalı, üst yöneticiler giriş kapısında karşılanmalı ve uğurlanmalıdır.

Resmi törenler, ziyaretler, yemekler vd. konusunda belirlenmiş birçok kural vardır. Bunların bir kısmı genelge haline getirilmiştir. İhtiyaç durumuna göre bu bilgilerin öğrenilip uygulanması gerekir.

Son söz olarak günlük yaşamda ve resmi çalışma ortamında görgü kurallarına uymak sizi huzurlu kılar, daha yukarlara taşır…

 

7.09.2017 (Prof. Dr. İsmail Güvenç)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

Fıkra Gibi… İbretlik Olaylar…

Okur-Yazar Olmak Ne Demektir?

Okuduğumu Nasıl Daha İyi Anlarım?